Bestuurders, zeker nieuwe bestuurders die zich willen bewijzen, zijn altijd bezig met veranderingen. Op zich is dat prima, want ze moeten er ook voor zorgen dat de organisatie zich ontwikkelt en verbetert. Maar je hebt ook van die ‘turbo’s’ die benauwend hard door hun bestuurlijke veranderingshormonen worden aangedreven. Met dergelijk veranderingsdriftige bestuurders is het voor OR-leden zaak om zich niet te gaan gedragen als berglemmingen. Deze beestjes zijn uiterst gezagsgetrouw. De mythe wil dat als er paniek ‘in de tent’ ontstaat, ze de leider trouw en vooral ook blindelings volgen. Stort de leider zich van de helling, dan zien we dra de gehele colonne de wet van de zwaartekracht beproeven. Het gevolg is doorgaans nogal fataal: het hele volkje stort te pletter. Zeer gezagsgetrouw en zeer dood dus. Een mooie metafoor voor het gedrag van mensen in relatie tot leidinggevenden. Trouwens ook zonder die leiding ertussen: in relatie tot elkaar. Kijk maar naar het groepsgedrag van mensen. In groepen nemen de sterksten, de brutaalsten, degenen die ‘het weten’, het voortouw en in een mum van tijd holt iedereen achter hen aan. We willen graag horen dat ieder mens origineel en uniek is, en dat klopt ook wel, maar we zijn daarnaast toch ook vooral kuddedieren: we hollen achter elkaar aan. En het is niet louter de ander die een kuddedier is, maar ook diegene die ons elke morgen in de spiegel aankijkt. Over spiegels gesproken: recent hersenonderzoek wijst uit dat sommige zenuwcellen functioneren als ‘miniatuurspiegeltjes’. Deze ‘spiegelneuronen’ kunnen de acties van anderen zó natuurgetrouw in ons hoofd laten resoneren, dat we vanzelf een beetje de ander worden. In gezelschap zijn we dus strikt genomen nooit origineel noch uniek. Kortom, de lemming in ons ligt dagelijks op de loer. Het kan geen kwaad om dit als OR in gedachten te houden als de bestuurder in zijn veranderingsdrift weer van alles bedenkt en het nieuwe als vanzelfsprekend beter voorstelt. Wees geen lemming, geen meeloper, volg nooit met je ogen dicht, maar geef je mening als het om medezeggenschap gaat. Laat je ook niet meesleuren in het tempo, maar toets voorstellen kritisch en kijk er vanuit andere perspectieven naar. Als OR ben je immers medeverantwoordelijk voor het gezond voortbestaan van de organisatie.

John